ترتيب كه اگر بعد از آن فعل لازم بود مثل « من قام أقم » « من » مبتدا مىباشد و اگر بعد از آن فعل متعدى بود اين خود دو صورت دارد : 1 - آن فعل شرط متعدى ، عمل در ضمير راجع به « من » كرده است مثل همين حديث ، در اين مورد « من » مبتدا مىباشد و در خبر آن سه قول است الف - جمله شرط ب - جمله جواب ج - هردو . 2 - فعل متعدى بعد ، در ضمير راجع به « من » عمل نكرده است در اين صورت « من » محلا منصوب بنا بر مفعول به است مثل « من يضرب زيد اضربه » . الثاني : دومين صنف از اصناف چهارگانه « من » ، استفهاميه مىباشد كه در زبان فارسى معادل « چه كسى » است ، مانند اين آيهء شريفه كه حكايت سؤال‌كردن فرعون از حضرت موسى عليه السّلام و هارون است : فَمَنْ رَبُّكُما يا مُوسى قالَ رَبُّنَا الَّذِي أَعْطى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهُ ثُمَّ هَدى ( طه / 49 و 50 ) . و مانند قول حسان بن ثابت در مدح أمير المؤمنين عليه السّلام : من ذا بخاتمه تصّدق راكعا * و أسرّها في نفسه إسرارا « من كان في القرآن سمىّ مؤمنا * في تسع آيات تلين غزارا » « 1 » شاهد : در استفهامى بودن « من » در بيت و آيه مىباشد . تركيب شعر : « من » مبتدا و محلا مرفوع و جمله بعد خبر و « كان » فعل ناقصه و اسم آن ضمير مستتر « هو » باشد كه عود به « من » استفهامى مىكند و « في القرآن » متعلق به « سمىّ » كه خبر « كان » است و ضمير « هو » مستتر نائب فاعل « سمّى » و « مؤمنا » مفعول دوّم آن و « في تسع » متعلق به « سمّى » و « آيات » مضاف اليه و « تلين » فعل ماضى مجهول جمع مؤنث غايب از مصدر تلاوت و ضمير نائب فاعل به « آيات » عود مىكند و « عزارا » صفت مفعول مطلق « تلاوة » محذوف است و كل جمله صفت براى « آيات » است . معناى شعر : « چه كسى مىباشد در قرآن كه ناميده شده است مؤمن در نه آيه‌اى كه تلاوت گرديده مىشود كثيرا » قابل ذكر است كه در قرآن ده آيه وجود دارد كه مراد از مؤمن ساحت مقدس

--> ( 1 ) - الغدير : 2 / 47 .